مدیریت صنایع و بهره وری

آيا با خودرو سازی چينی ها مشارکت نماييم ۴

تاریخچه صنعت و خودرو سازی در چین

برای شناخت کشور چین به مرور تاریخچه و صنعت و صنایع خودرو در آن پرداخته و میتوان گفت که  هر تغییر و یا هر پیشرفتی در آن هم اکنون بر کل جهان اثر گذار است . چين سرزميني با 9572419 کيلومترمربع مساحت و يک ميليارد و 300 هزارنفرجمعيت، کارخانه جهان نام گرفته است. بيش از يک دوم اسباب بازي هاي موجود در بازار آلمان، از چين مي آيد.کفش پوما، لباس هاي فروشگاه زنجيره اي H&M ، نايکي، آديداس، اسنيکر، پيراهن مردانه معروف Tony Hilfiger ، مونيتورشنايدر، لوازم منزل IKA درچين ساخته و به بازار جهان فرستاده مي‌شود. 4000 کارگر زن کارخانه Toy State در چين، کالاهاي فروشگاه زنجيره اي عظيم Wal-Markt ، را توليد مي‌کنند. هر چيزي در چين کپي مي شود، به طور مثال در يک کارگاه نقاشي در روستايي کوچک، روزانه 40 تابلو نقاشي از اثرهنري معروف وان گوگ: گل آفتاب گردان، کپي مي شود. درکارخانه Mani Tai، کارگران زن، درحالي که درفواصل معيني در پشت سرآن ها، کنترل چي ها ايستاده اند، تا آنها لحظه اي ازکارغافل نشوند و وقت را تلف نکنند، براي کنسرت‌هاي عظيم Samsong،Sony يا Texas Instrament ، چيپس توليد مي کنند. نيمی از دوربين ها و يک چهارم همه يخچال هاي جهان درچين توليد مي شود. همه روزه در کارخانه Yuanda در شانگهاي، 800 کارگر کارخانه، مجبورند شعر محبوب سرمايه دارکارخانه را بخوانند: من مشتري هايم و بيشتر از همه دارايي شان را دوست دارم. و پايکوبان چون يک هنگ نظامي به محل‌هاي کارخود بروند. در حياط کارخانه هيوندا تابلويي است که رويش نوشته شده " ما تمدن مي‌سازيم" . روزانه از ساعت هفت و چهل و پنج دقيقه ، 800 کارگربه Appe II وارد مي‌شوند، درحالي که سرود کارخانه را " من تابستان را دوست دارم و سرشار از انرژي‌ام، من مشتري‌هايمان را و بيش از همه دارايي‌شان را دوست دارم، من چين را دوست دارم، چيني که قوي‌تر و ثروتمندتر است." مي‌خوانند. آن ها درلباس آبي خود به خط مي روند و مانند سربازان اجباري اند.
تاريخچه توسعه صنايع خودرو چين به سال 1956 بر‌مي‌گردد. در اين سال اتحاد جماهير شوروي پيشنهاد ساختن يك كارخانه بزرگ توليد خودرو تجاري
CV را به چين داد. بعد از شكست اتحاد چين- شوروي در سال 1958 چين مجبور شد تعداد محدودي CV را با استفاده از تكنولوژي هاي ساده تر در كارخانه هاي نسبتاً كوچك توليد كند. بعد از تغييرات سياسي دهه 1970 و جهت گيري هاي جديد در سياستهاي اقتصادي اين كشور كه در سالهاي 1978و1979 صورت گرفت, دولت چين شروع به پذيرش سرمايه‌گذاري و تكنولوژي صنعتي كشورهاي  )OECD Organization for Economic Cooperation and Development) در كشور خود كرد كه در اين زمينه قراردادها و موافقتنامه هاي متعددي در صنعت خودرو با كمپانيهاي رنو, AMC, فولكس واگن, استير استراليا, پژو , ايويكو, MAN , كومنيس آمريكا, نيسان سوزوكي, ميتسوبيشي و ... امضاء شد

چين به عنوان بزرگترين بازار بالقوه دنيا , اهميت روزافزوني را در صنايع خودروسازي پيدا مي‌كند. اما اين كشور تنها از سال 1979 در را به روي سرمايه گذاران خارجي گشوده و موافقتنامه‌هاي توليد متعددي در سالهاي آخر دهه 1980 با سازندگان خودرو متعلق به كشورهاي OECDامضاء كرده است. محصول خودرو اين كشور به سرعت در حال گسترش است, به طوري كه از 175 هزار دستگاه در سال 1981 به حدود 440 هزار دستگاه در سال 1985 رسيد. در سال 1986 به دليل افزايش شديد واردات CBU , توليد خودرو در اين كشور كه از قدرت كافي براي رقابت با آنها برخوردار نبود به 330 هزار دستگاه كاهش يافت. په همين دليل دولت مجدداً سياست محدوديت واردات را اعمال نمود كه در سال 1987 توليد دوباره به 440 هزار دستگاه رسيد. هدف رسمي سياستگذاران صنعت خودرو در چين توليد 600 هزار دستگاه در سال 1990 و بيش از يك ميليون دستگاه در سال 2000 بوده است. دولت از سال 1994 تصويب و تاسيس كارخانه هاي جديد با حجم توليد كمتر از 150 هزار دستگاه سواري و يا با حجم موتور بيشتر از 6/1 ليتر را ممنوع كرد، لكن از آنجا كه اين سياست مبتني بر واقعيتهاي بازار چين نبود (ريشه در شرايط بازارهاي رشد يافته غربي داشت), باعث سرمايه گذاريهاي موازي در بازار چين و ايجاد ظرفيتهاي اضافي50 درصدي در آستانه سال 2000 در اين كشور شد. البته پس از ورود به WTO به دليل افزايش تقاضا , اين اضافه ظرفيت كاهش پيدا كرد

 

 

                                      

 

 

دوره هاي رشد صنعت خودرو چين
بخش اول : كپی برداری و مونتاژ كاري
چينی‌ها تقريبا همزمان با ايران يعنی نزديك به پنجاه سال پيش خودروسازی را با مونتاژ ( در مواردی نيز كپی برداری ) خودروهاي آمريكايي و روسي شروع كردند و وارد عرصه خودروسازي شدند. اين حضور با قدرت گرفتن خودروسازان آمريكايي و ضعيف شدن خودروسازان روسي ادامه يافت.
بخش دوم : هجوم خودروهای خارجي به بازار چين
سياست صنعت خودرو چين از اوسط دهه 80 ميلادي بر اين قرار گرفت كه از خودروسازان خارجي دعوت به همكاري كند. در همين راستا دولت چين خودروسازان مطرح از جمله خودرو سازان اروپايي دعوت به همكاري و تشكيل
Joint Venture دعوت كرد. با تاسيس شركت هاي Shanghai Volkswagen و Beijing Jeep بخش دوم توليد خودرو در چين آغاز شد. در اين بين فولكس واگن حضوری پررنگ تر از ديگران داشت و كماكان نيز ( سال 2004) بيشترين سهم توليد خودرو در چين را داراست ، خودروهای اين شركت برای بخش دوم خودروسازی چين Santana ( همان پاسات ) ، Audi 100 و Jetta بودند.
با حضور خودروسازان بزرگ در چين رقابت بين آنها براي حضور در بازار چين بالا گرفت. عملا در بخش دوم با حضور شركتهایي مانند پژو و سيتروئن،
GM، هوندا، تويوتا، ‌فورد و فيات در سالهای ميانی دهه 90 و با مونتاژ صرف پايان يافت. حضور خودورسازان آمريكايي و ژاپني نسبت به اروپايي ها در اين دوره كمرنگ تر بود.
بخش سوم :مونتاژ، كپي برداري و ايجاد پلت فرم
اين بخش كه از سالهای پايانی دهه 90 تا اواخر سال 2001 را شامل می شود با مونتاژ خودرو از شركتهايی چون پژو- سيتروئن ،
VW - Audi ، GM،‌ تويوتا - دايهاتسو ، هوندا ،‌ نيسان ،‌ هيوندای - كيا ،‌ دايملر - كرايسلر،‌ فورد،‌ BMW، سوزوكی و فيات ادامه يافت، اما در كنار اين مونتاژها ايجاد پلات فرمهای مشترك بين شركتهای چينی و خودروسازان خارجی فعال در كشور چين نيز آغاز شد. اما برخی از مونتاژ كننده ها، پس از مدتی مونتاژ خودروهايی خاص، اقدام به فسخ قرارداد با طرفهاي خارجی نموده و به صورت مستقل و بدون كمك آنها اقدام به فعاليت كردند، از جمله اين شركتها می‌توان به شركتهايی چون Geely ، Chery ،Great wall و Wangfeng اشاره كرد . اما در عمل اين شركتها ، در اكثر موارد تنها به تقليد، كپی برداری بدون رعايت حق مالكيت معنوي خودروسازان بزرگ پرداختند و از قطعات و طرحهاي ديگر خودروسازان بزرگ مانند بنز ، ‌فولكس واگن ،‌ تويوتا ،‌ نيسان ،‌ GM ،‌ دايهاتسو و ... استفاده هاي فراوان كردند.
در اين مرحله با استفاده از طرح و قطعات خودروسازان مطرح و تلفيق آن ها روي پلت فرم هايي كه در چين توليد مي شد، خودروهاي چيني ها با پيوند زدن و سر هم بندی قطعات و طرحهای اين خودروها با يكديگر،‌ و نصب آنها بر روي شاسی خودروهايی كه قبلا مونتاژ كننده آنها بوده‌اند، خودروهايی جديد پديد آوردند. البته اين خودرو معمولا شباهت زيادي با يكي از محصولات موجود در بازار داشته و به نوعي كپي برداري بدون اجازه از
OEM هاي مطرح مي باشد. البته خودروسازان بزرگي مانند تويوتا، فولكس واگن و GM به طرح شكايت نامه از اين روند پرداختند اما به نتيجه اي نرسيدند.
در اين بين ، بخاطر كاهش هزينه ها در پی استفاده از قطعات و طرحهای ديگر خودروسازان ، همچنين نيروی كار ارزان ؛ اين خودروها با قيمتی بسيار پايين به بازار عرضه شدند و به همين دليل و همچنين بخاطر علاقه چينی ها به داشتن خودروهايی شبيه به خودروهای معروف و گران قيمت‌،‌ اين طرحها با مقبوليت عمومی در چين نيز روبه رو شدند.
برخی از اين كپی برداريها به شرح زير است:
• استفاده از طرح دوو ماتيز (‌متعلق به
GM) در خودروی Chery QQ.
• استفاده از لوگويی با شباهتهای زياد به لوگوی تويوتا توسط
Geely
• استفاده از نام تويوتا در تبليغات جيلی برای موتور خودروهايش كه مربوط به موتورهای دايهاتسو ( يكی از زير شاخه های تويوتا ) است.
• استفاده از طرح كامل
Honda CRV4 و لوگويی مشابه با لوگوی آئودی ( با 2 حلقه كمتر ) در خودروی ShuangHuan Laibao
• استفاده از طرح هاي بنز كلاس
C توسط جيلی در خودروهای اين شركت .
• استفاده از قطعات داخلی فولكس واگن در خودروهای شركت
Chery
• استفاده از طرحهای نيسان و تويوتا توسط شركت
Great Wall
• استفاده از طرح عقب بنز كلاس
C و چراغهای جلوی هوندا سيويك در خودروی Jieshida از شركت Shanghai Maple
به هر روی، اين بخش از خودروسازی چين با مونتاژ، پلت فرمهای مشترك و بالاخص تقليد و كپی برداری، سپری شد.
بخش چهارم : شروع خودروسازی بدون تقلب ، و ورود به بازارهای جهانی
بخش چهارم كه فصل نويني در صنعت خودروسازي چين است از سال 2001 آغاز شده و پيش‌بيني مي‌شود كه تا پايان سال 2010 ادامه يابد. اين دوره را فصل شكوفايي صنعت خودرو در چين و جهاني شدن صنعت خودرو چين بايد ناميد. از سال 2002 چين روند پيوستن خود به
WTO را آغاز كرد. خودروسازان چينی به دليل پايين بودن قيمت محصولاتشان با وجود كاهش تعرفه واردات خودرو به چين، نه تنها متضرر نشدند بلكه با حمايتهای خاص دولت و فرمانداری استانها و بخش خصوصی و با شروع صادرت محصولاتشان، رشد چشمگيری در زمينه افزايش توليد نيز بدست آوردند . همچنين دولت چين برای حمايت از صنعت خودروسازی اين کشور ، قوانين خاصی را برای اين بخش ( بخش چهارم ) در نظر گرفته ، كه برخی از آنها به شرح زير است:
• تا سال 2010 بايد 50 درصد از خودروهای توليدی در چين توسط شركتهايی كه 100درصد تكنولوژی آنها داخلی است ، تامين شود .
• شركتهای خارجی كه بيش از10 درصد در شركتهای خودروساز چينی شريك هستند بايد بخش تحقيقات و توسعه خود را با چينی ها به مشاركت بگذارند ( انتقال دانش فنی ) .
• شركتهای خارجی حق داشتن سهام، بيشتر از 50 درصد در شركتهای خودروسازی چينی را ندارند.
• صادرات بايد40 درصد كل توليد خودرو در كشور را پوشش دهد (‌تا سال 2010).
• دولت تلاش خواهد كرد،‌ فعاليت خودروسازانی را كه خودروها يا قطعاتي را به وسيله مهندسی معكوس و با کپی برداری از خودروهای خارجی توليد می كنند،‌ متوقف كند.
• دولت برای جلوگيری از واردات بيش از حد خودرو در پی كاهش تعرفه های واردات (‌به جهت پيوستن به
WTO) می كوشد تا با محدود كردن بنادر و انبارهای مربوط به ورود خودروها به شكلی در امر واردات ايجاد اخلال نموده و از پيشرفت اين امر جلوگيری كند .
تغيير روند خودروسازی در چين در پی وضع قوانين بالا، خصوصا در زمينه هاي جلوگيری دولت از كپی برداری توسط خودروسازان و خروج از مونتاژگری به وضوح در اولين سالهای بخش چهارم خودروسازی چين، ديده می شود.

برنامه هاي دولت چين براي حمايت از صنعت خودرو
بي گمان دولت چين نقش مهمي در رشد و پيشرفت صنعت خودرو اين كشور داشته است. حمايت هاي حساب شده دولت از صنعت خودرو چين باعث شد كه اين صنعت خودروسازان بزرگ دنيا را به چالش بكشد.
تشويق سرمايه گذاري خارجي توسط دولت عمدتاً به صورت
J.V .
اعلام تراز ارزي بعنوان يكي از محركهاي اصلي براي صادرات قطعات توسط دولت.
برنامه ريزي دولت چين براي دهمين برنامه صنعت خودرو
اين برنامه ريزي شامل قسمت هاي مهمي از جمله اين كه:
رساندن حجم توليد به 2/3 ميليون دستگاه تا سال 2005 ( 2/1 ميليون دستگاه سواري و 2 ميليون دستگاه تجاري )
رساندن ارزش افزوده صنعت خودرو به 1 درصد توليد ناخالص داخلي ( 13000 ميليارد تومان )
تامين 8 درصد از كل درامد فروش صنعت خودرو از محل صادرات
توسعه صنعت خودرو با همكاري شركاي خارجي
حمايت از سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي و ترويج انعقاد قراردادهاي
JV با شركاي خارجي
نوسازي صنايع خودروي موجود
ارتقاي نوآوريهاي فني و قابليتهاي توسعه محصول
توسعه امكانات زير ساختي از قبيل جاده هاي برون شهري و خيابانها و بزرگراه‌هاي درون شهري و تسهيلات پاركينگ
ايجاد و تقويت 2 الي 3 گروه بزرگ خودروسازي ( با مجموع سهم بازار70 درصد) برخوردار از قابليت‌هاي خاص رقابت در كلاس جهاني :
1. گروه خودروسازي
FAW ( متخصص در ساخت خودروهاي تجاري و سواري )
2. گروه خودروسازي
SAIC ( متخصص در ساخت خودروهاي سواري )
3. گروه خودروسازي
Dong Feng ( متخصص در ساخت خودروهاي سواري

 

   + مهندس فریدون دشتی ; ۸:٥۸ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٥/۱/٢٦
comment نظرات ()