مدیریت صنایع و بهره وری

تاریخچه QFD

QFD در اواخر دهه ۱۹۶۰ برای توسعه محصولات جدید بر اساس کنترل‌کیفیت‌فراگیر به وجود آمد و در ژاپن معرفی شد. اصطلاح «توسعه کیفیت» اولین بار در سال ۱۹۷۲ به کار‌برده‌شد. این تکنیک برای توسعه محصولات از ابتدای دهه ۱۹۸۰ در صنایع آمریکایی مورد استفاده قرار‌گرفت. صنایع خودروسازی اولین‌گروه از صنایعی بودند که در ایالات‌متحده به‌استفاده از‌QFD روی آوردند ‌اما به‌زودی سایر صنایع و به‌ویژه ‌صنایع خدماتی نیز به آن روی‌آوردند. در واقع با بهره گیری از QFD هردوگروه صنایع ‌تولیدی‌وخدماتی توانستند از منافعی‌که درادبیات تحقیق بر اجرای‌QFDمتصور شده است، استفاده‌ نمایند. مبدع اولیه QFD و کسی است که از بعد علمی و گسترش عمومی این شیوه تلاش کرد. ابداع ابتدایی QFD، هنگامی رخ داد که در ذهن آکائو سوالی به این مضمون ایجاد شد: «ما در بحث کیفیت، به برخی اجزای محصول یا فرایند بسیار توجه می‌کنیم و درصدد آنیم که بدانیم کیفیت در مورد آنها رعایت شده است یا خیر. چرا این نقاط و نکات مهم کیفیت را که «نقاط تضمین کیفیتی» نام دارند، به عنوان نقاط کنترل و بازرسی در طراحی اولیه محصول و فرایند خود قرار ندهیم؟ در این صورت، از ابتدای طراحی محصول در راستای اولویت‌های خود گام برداشته‌ایم.» (Akao ص1). اولین کتاب در این مورد توسط «آکائو» و «میزونو» نوشته شده است. این دو دانشمند ژاپنی هنگامی اقدام به این کار کردند که ژاپن تازه به استقلال اقتصادی- صنعتی در برابر امریکا رسیده بود. در آن روزگار، کنترل آماری کیفیت به ژاپن معرفی شده و علاوه بر درک اهمیت کیفیت طراحی، به نقص چارت فرایند کنترل کیفیت به دلیل ایجاد آن پس از تولید کالا، پی برده شده بود. QFD در آغاز تکامل خود با نام «نقطه نظرات طراحی» [1] مطرح شد. سپس در ادامه تکامل خود توسط جداول «کوبه» کشتی سازی صنایع سنگین میتسوبیشی، جنبه عمومی یافت. این جداول نه تنها نیازهای مشتری را با وظایفی که باید انجام می‌شد، تعادل‌سازی می‌کردند بلکه روابط بین این وظایف را مشخص می‌ساختند. باید به این نکته توجه کرد که همین امر باعث اشتباه کسانی شده است که منشاء پیدایش QFD را میتسوبیشی می‌دانند. در حالی که دو سال قبل از آن، خود آکائو مقاله‌ای با همین عنوان نوشته بود. با تکامل ایده‌های مرتبط با QFD و یکپارچگی آنها نام Quality Deployment بر آنها نهاده شد. هدف از QD تبدیل خواسته‌های مشتریان به شاخص‌های کیفیت بود. در ادامه، از مهندسی ارزش مفهومی دیگر به QD افزوده شد و راهی گشوده شد تا بتوانیم کارکردهای کالا را بشناسیم. در ادامه روند تکامل، کارکردهای فرایند کسب و کار [2] به‌وجود آمد و سپس QFD ایجاد شد. از این رو تعریف QFD عبارت است از: «استقرار و به‌کارگیری گام‌به‌گام یک شغل و عملی که کیفیت را با جزئیاتش در راستای سیستم‌های اهداف و ابزار در بر دارد». از این‌رو QFD مفهومی مشتق شده از برخی مفاهیم شناخته دیگر است که عبارتند از: • جریان اولیه نمایش نقاط کنترل تضمین کیفیت (استفاده از جدول فعالیت تضمین کیفیت نیز در آن وجود دارد که جزیی از استنادات سیستمی گسترش کیفیت است). • مفاهیمی از QD و مهندسی ارزش • جدول کیفیت با معرفی QFD به امریکا و اروپا، این ابزار در جهان توسعه و شهرت یافت (مقاله آکائو 1983). در 1996 موسسه و جایزه کیفیت آکائو توسط «گلن ماژور» تاسیس شد. در مورد معادل فارسی Quality Function Deployment این نکته قابل ذکر است که خود عبارت انگلیسی برگرفته از معادلی ژاپنی است که در آن بویژه در واژه Deployment اختلاف نظر وجود داشت. تا مدتی بجای این واژه از واژه‌های Development یا Evolution استفاده می‌شد. هدف، استفاده از لفظی بود که واجد مفاهیم توسعه، تغییر و خلاقیت باشد. در هر صورت، آن چه هم‌اکنون به عنوان معادل فارسی برگزیده شده «گسترش» ناقص به‌نظر می‌رسد و شاید واژه «ارتقا» برای آن بهتر باشد.

   + مهندس فریدون دشتی ; ۸:۳٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/۸/٢٧
comment نظرات ()