مدیریت صنایع و بهره وری

پله های دانش

پله های دانش از سه عنصر داد ه، اطلاعات و دانش تشکیل شده اند داده ها: رشته واقعیت هایی عینی و مجرد در مورد رویدادها هستند. از دیدگاه سازمانی، داده ها یک سلسله معاملات ثبت شده منظم تلقی میشوند . مثال: وقتی یک مشتری وارد جایگاه بنزین شده و باک خودروی خود را پر می کند، در واقع معامله ای اتفاق افتاده که به نوعی می تواند به عنوان « داده » توصیف شود. زمان انجام معامله، حجم کالای خریداری شده و مقدار پولی که بابت آن پرداخته می شود، هر یک، داده ای خاصی بشمار می آید. این داده ها، فاقد هر گونه اطلاعاتی درباره علت انتخاب این جایگاه بنزین توسط مشتری و مراجعه بعدی او هستند. سازمانهای نوین، معمولا داده ها را در یک سامانه فناوری ذخیره می کنند. شرکتها، مدیریت داده ها را از نظر کمی بر حسب ظرفیت، سرعت و هزینه و طرح سوالاتی از قبیل پرسشهای زیر ارزشیابی می کنند: وقتی به داده ها نیاز داریم آیا در اختیارمان قرار می گیرند؟ آیا نیازهای ما را تامین می کنند؟ آیا می توان از آنها سردرآورد؟ از اینرو می توان گفت که: داده ها مواد خام و عناصر مورد نیاز برای تصمیم گیری هستند. اطلاعات: یعنی « داده های مربوط و هدفدار » به بیانی دیگر داده ها به تنهایی « مربوط » و « هدفدار» نیستند. بلکه نوعی «پیام» به شمار می آیند. پیام مورد نظر ما معمولا به شکل مدرکی مکتوب یا به صورت ارتباطی شنیداری یا دیداری نمود می یابد اطلاعات از یک « فرستنده » ارسال شده و به وسیله « گیرنده » دریافت می شود. « تنها گیرنده می تواند مشخص کند که دریافتی های وی واقعا اطلاعات بوده و او را تحت تاثیر قرارداده است .» داشتن ارتباط و هدف، ویژگی اطلاعات است. برای ارزیابی اطلاعات دو نوع معیار ارزشیابی وجود دارد (معیارهای سنجش کمی: مدیریت اطلاعات، شامل مبادلات و ارتباط می شود . مثلا پست الکترونیک چند مشترک دارد؟ چه تعداد پیغام در مدت زمانی مشخص مبادله می شود؟ و… معیارهای سنجش کیفی: میزان اطلاع رسانی و قابل استفاده بودن اطلاعات را نشان می دهند: مثلا آیا پیغام دریافتی، دید جدیدی به من می دهد؟ آیا این پیغام به من کمک می کند که شرایطی خاص را درک کنم، تصمیمی مناسب بگیرم و یا مشکلی را حل کنم ؟ چند معیار مهم برای تبدیل داده ها به اطلاعات عبارتند از: مربوط به متنی مشخص : هدف از گردآوری داده ها را می دانیم. تقسیم بندی شده : بخشهای کلیدی و تعیین کننده داده ها را می شناسیم. محاسبه شده : داده ها ممکن است با محاسبات ریاضی و آماری تجزیه و تحلیل شوند. اصلاح شده : داده ها غلط گیری می شوند. خلاصه شده : داده ها ممکن است در حجم کمتری خلاصه شوند. باید توجه داشت که معمولا محاسبات، خلاصه سازی و طبقه بندی اطلاعات توسط ” انسان” صورت می گیرد.و نباید اطلاعات، یا دانش،را با فناوری انتقال آنها اشتباه گرفت! دانش: مخلوط سیالی از تجربیات، ارزشها و اطلاعات جدید است. دانش، در ذهن دا نشور به وجود آمده و به کار می رود. دانش در سازمانها نه تنها در مدارک و ذخایر دانش، بلکه در رویه های کاری، فرآیندهایی سازمانی، اعمال و هنجارها مجسم می شود. دانش، به شکلهای پویا و نیز انباشته و ایستا قابل تصور است. دانش از اطلاعات و اطلاعات از داده ها ریشه می گیرند. تبدیل اطلاعات به دانش در عمل بر عهده خود بشر است. دانش، ساده و روشن نیست، مخلوطی از چند عامل متفاوت است. سیالی است که در عین حال ساختهای مشخصی دارد و نهایت اینکه مجازی و شهودی است. بدین ترتیب می توان موضوعات فوق را به صورت زیر نیز تعریف نمود و در شکل شماره 1 به صورت نمادین آنرا نمایش داد. داده ها: سمبل هایی (نشانه هایی) از چگونگی و کمیت واقعیت هستند. اطلاعات: اطلاعات زمانی ایجاد می شوند که انسان به داده ها معنی می بخشد. اکثراً به صورت نمایش ساختارمند و مرتب داده ها بروز می کند. دانش: توانایی فردی، سازمانی و گروهی است که فرد از طریق آن می تواند یک وظیفه (کاری) را انجام دهد. شکل شماره 1- پله های دانش از دیدگاه مهندسی صنایع و مدیریت می بایست نحوه استفاده از دانش در سازمان و نقش آن در رسیدن به هدفهای سازمان مشخص و متمایز شوند (در شکل شماره 2 فرآیند تبدیل علائم - داده ها - اطلاعات و دانش به یکدیگر و سطوح مربوطه به همراه مثالی نمایش داده شده است (1381, افرازه). شکل شماره 2 - ارتباط بین سطوح و هرم معا نی منجربه دانش با ذکر این نکته که: علائم با قواعد ساختن عبارت تبدیل به ”داده” می شوند. داده ها با تغییر مفهومی تبدیل به ” اطلاعات” می شوند. اطلاعات از ترتیب ، ترکیب و شبکه شدن ”دانش” را ایجاد می نماید . در خاتمه این بخش مجددا تاکید می گردد که درک تفاوت بین داده ، اطلاعات و دانش از ملزومات رهبری و مدیریت دانش در سازمان است. از سوی دیگر می بایست به جای جدا دیدن این عوامل آنها را به صورت پیوسته مورد توجه قرار داد، ضمن آنکه تفاوتهای هریک و نقشی که در فرآیند مدیریت دانش ایفا می نمایند را نیز مدنظر قرار داد

 

   + مهندس فریدون دشتی ; ۸:٥۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٧/٢٧
comment نظرات ()