مدیریت صنایع و بهره وری

تعریف نظریه 2

اولین‌ کار نظریه‌پرداز عبارت‌ است‌ از تصمیم‌گیری‌ در این‌ باره‌ که‌ چه‌ نوع‌ تشابهی‌ به‌ عنوان‌ مبنای‌ توصیف‌ به‌ کار برده‌ شود. به‌ عنوان‌ مثال‌ یک‌ نظریه‌ رفتاری‌ در روان‌شناسی‌ ابتدا حوادث‌ قابل‌ مشاهده‌ را بر مبنای‌ محرک‌ و پاسخ‌ توصیف‌ می‌کند و سپس‌ آنها را بر اساس‌ زمان‌ وقوعشان، به‌ حوادث‌ گذشته‌ و حال‌ تقسیم‌بندی‌ می‌کند. .تمام‌ نظریه‌های‌ رفتاری‌ از نظریه‌ فوق‌ تبعیت‌ می‌کنند، اما ویژگی‌هایی‌ که‌ برای‌ طبقه‌بندی‌ بعدی‌ به‌ کار برده‌ می‌شود از یک‌ نظریه‌ به‌ نظریه‌ دیگر متفاوت‌ است..7
در مراحل‌ آغازین‌ هر علم‌ نظریه‌های‌ توصیفی‌ زیادی‌ تدوین‌ گردید و هر کدام‌ از آنها مورد حمایت‌ و دفاع‌ قرار گرفت. موفقیت‌ یک‌ نظریه‌ در درجه‌ اول‌ به‌ توانایی‌ آن‌ در طبقه‌بندی‌ داده‌های‌ قابل‌ مشاهده‌ بستگی‌ دارد. نظریه‌ خوب‌ آن‌ است‌ که‌ بتواند هر مشاهده‌ای‌ را به‌ راحتی‌ و بدون‌ شک‌ و تردید طبقه‌بندی‌ کند؛ یعنی‌ هم‌ برای‌ آن‌ طبقه‌ مناسب‌ وجود داشته‌ باشد و هم‌ اینکه‌ برای‌ آن‌ بیش‌ از یک‌ طبقه‌ موجود نباشد. هر نظریه‌ توصیفی‌ همانند نظریه‌ تبیینی‌ باید بر اساس‌ میزان‌ سودمندی‌ و قدرت‌ توصیفی‌ آن‌ با توجه‌ به‌ ملاک‌ آزمون‌پذیری‌ مورد ارزشیابی‌ قرار گیرد. یک‌ نظریه‌ تبیینی‌ خوب‌ باید بتواند مشاهداتی‌ را که‌ هنوز صورت‌ نگرفته‌ است، به‌ شکلی‌ قابل‌ آزمون‌ پیش‌بینی‌ و توصیف‌ کند. تشخیص‌ نظریه‌ توصیفی‌ و تبیینی‌ به‌ صورت‌ تجزیه‌ و تحلیل‌ به‌ خوبی‌ امکان‌پذیر نیست؛ زیرا یک‌ نظریه‌ توصیفی‌ واقعی، ضرورتاً به‌ یک‌ نظریه‌ تبیینی‌ تبدیل‌ می‌شود. دلیل‌ دیگر این‌ است‌ که‌ در طرح‌ریزی‌ و گسترش‌ نظریه، این‌ دو نوع‌ همزمان‌ تشکیل‌ و بیان‌ می‌شوند و در همان‌ هنگام‌ نظریه‌ پرداز و جامعه‌شناس‌ طبقاتی‌ را که‌ مشاهدات‌ بر اساس‌ آنها طبقه‌بندی‌ می‌شوند تعیین‌ می‌کند. او در همان‌ زمان‌ روشی‌ را که‌ برای‌ تعیین‌ همبستگی‌ بین‌ طبقات‌ به‌ کار برده‌ می‌شود، مشخص‌ می‌کند.
قدرت‌ یک‌ نظریه‌ تبیینی‌ به‌ روشی‌ بستگی‌ دارد که‌ نظریه‌ پرداز برای‌ طرح‌ریزی‌ آن‌ به‌ کار می‌برد. همچنین، این‌ قدرت‌ به‌ توانایی‌ نظریه‌ در آزمون‌پذیری‌ و کافی‌بودن‌ روشهای‌ انتخاب‌شده‌ برای‌ انواع‌ مشاهدات‌ بستگی‌ دارد. نظریه‌ای‌ که‌ قدرت‌ پیش‌بینی‌ ندارد، فاقد ارزش‌ تبیینی‌ است.
.گلدشتاین‌ (1969) انواع‌ نظریه‌ را بر اساس‌ پیچیدگی‌ ارتباط‌ درونی‌ مفاهیم، تعداد مفاهیم‌ بکار برده‌شده‌ و قدرت‌ پیش‌بینی‌ تقسیم‌بندی‌ کرده‌ است..8 البته‌ این‌ تقسیم‌بندی‌ به‌ منظور آسان‌سازی‌ است، نه‌ بر اساس‌ ویژگی‌های‌ نظریه. بنا بر یک‌ تعریف، .نظریه‌ مجموعه‌ای‌ است‌ از تعریفها و پیشنهاد درباره‌ تعدادی‌ متغیر به‌ هم‌ پیوسته‌ که‌ همه‌ این‌ تعریفها و پیشنهادها بعد منظم‌ و مدونی‌ از وقایع‌ و پدیده‌هایی‌ را که‌ در اثر همبستگی‌ها و تداخل‌ این‌ متغیرها به‌ وجود
می‌آید، ارائه‌ می‌دهد..9

   + مهندس فریدون دشتی ; ٤:٥٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٩/۱٤
comment نظرات ()