مدیریت صنایع و بهره وری

باتری های حیات


لازمه ی بقای هر تمدنی ، چه کهن چه نوین ، انرژی است . جوامع موج اول انرژی شان را از « باتری های حیات» یعنی نیروی عضلانی حیوان و انسان یا از خورشید و باد و آب می گرفتند. درختان جنگل ها را برای طبخ غذا و ایجاد گرما قطع می کردند. چرخ چاه که برخی از انواع آن با نیروی جز و مد دریا به کارمی افتاد سنگ های آسیاب را به حرکت در می آورد.
اسباب های بادی در مزارع نوا سر می دادند . حیوانات گاوآهن را می کشیدند . تخمین زده شده است که اروپا تا زمان انقلاب فرانسه ، انرژی مورد نیازش را از حدود 14 میلیون راس اسب و 24 میلیون راس گاو تامین می کرد. 15 بنابراین همه ی جوامع موج اول از منابع انرژی که احیا شدنی بود بهره برداری می کردند. طبیعت قادر است جنگل هایی که قطع شده ، بادی که بادبان ها را به حرکت در آورده و رودخانه هایی که چرخ ها را به چرخش در آورده ، همه را احیا کنند. حتا حیوانات و انسان ها که « بردگان انرژی » محسوب می شدند احیا پذیر هستند.
بالعکس ، همه ی جوامع موج دوم انرژی مورد نیاز خود را از زغال و گاز و نفت ، یعنی سوخت های فسیلی که جبران ناپذیرند ، تامین می کردند.
جایگزینی انقلاب منابع نوع دوم به جای نوع اول از انجا آغاز شد که نیوکامن 16 ماشین بخاری در سال 1712 اختراع کرد: برای اولین بار تمدنی ظاهر شده بودکه بیشتر از سرمایه می خورد تا از بهره ی پول خود . این نظام با استخراج ذخایر انرژی از عمق زمین نوعی کمک های مالی پنهانی ( سوبسید) برای تمدن صنعتی خود فراهم می کرد تا رشد اقتصادیش ار افزایش دهد. از آن روز تاکنون از هرکجا که موج دوم عبور کرده کشورهای با این تصور که می توانند از سوخت های فسلی تا ابد استفاده کنند به ساختن ساختارهای عظیم سر به فلک کشیده ی فنی و اقتصادی مبادرت ورزیدند. در جوامع صنعتی اعم از سرمایه داری و کمونیست ، در شرق و غرب ، درجوامع صنعتی اعم از سرمایه داری و کمونیست ، درشرق و غرب ، انتقال از انرژی پراکنده به متمرکز، از انرژی جایگزین شدنی به انرژی احیا ناپذیر، از منابع متنوع به منابع محدود به روشنی به چشم می خورد. سوخت های فسیلی بنیان انرژی جوامع دوم را تشکیل می داد.

   + مهندس فریدون دشتی ; ٧:۱٦ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٩/٩/۱٥
comment نظرات ()